รากฐานของแนวคิดและทฤษฏีนิเวศวิทยามนุษย์ -- ประชากรมนุษย์ สังคม และสิ่งแวดล้อม -- นิเวศวิทยามนุษย์ แบบแผนและภูมิทัศน์ทางเศรษฐกิจ -- นิเวศวิทยาวัฒนธรรมและภูมิทัศน์วัฒนธรรม -- รอยประทับของอำนาจและการเมืองในระบบนิเวศและบนพื้นที่

ถ้าพิจารณาจากมุมมองทางด้านนิเวศวิทยา ก็จะพบว่านักคิดส่วนใหญ่ตั้งแต่ยุคแรกเริ่ม มักจะมองว่านิเวศวิทยามนุษย์เป็นสาขาวิชาเฉพาะของนิเวศวิทยาทั่วไป เช่นเดียวกับสาขาวิชานิเวศวิทยาพืช นิเวศวิทยาสัตว์ โดยอยู่บนหลักการที่ว่ามนุษย์เป็นประชากรของสิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งในระบบนิเวศ อย่างไรก็ตาม ในมุมมองทางสังคมศาสตร์ ประชากรมนุษย์ต่างไปจากประชากรสิ่งมีชีวิตอื่นๆ กล่าวคือ มีการอยู๋ร่วมกันเป็นชุมชน มีการจัดการและจัดระเบียบความสัมพันธ์ และมีพัฒนาการต่างจากสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นที่มักมีพฤติกรรมเป็นปัจเจกเสียเป็นส่วนใหญ่ ถึงแม้สัตว์บางประเภทจะมีชีวิตร่วมกันเป็นกลุ่ม แต่ก็ไม่ได้มีการจัดความสัมพันธ์ที่สลับซับซ้อนเหมือนชุมชนมนุษย์ ดังนั้นการนิยามความหมายของนิเวศวิทยามนุษย์ในที่นี้จึงวางอยู่บนพื้นฐานความคิดทางด้านสังคมศาสตร์ มากกว่าทางด้านชีววิทยา นิเวศวิทยามนุษย์จึงเป็นการศึกษาวิจับทางด้านสังคมศาสตร์ หรือสังคมวิทยา ภูมิศาสตร์ และมานุษยวิทยาในทัศนะของนักวิชาการในสาขาวิชาดังกล่าว